تأثیر تسلط دلار آمریکا بر قیمت جهانی نفت؛ آیا قرار است از این هژمونی خارج شویم؟ – خبرگزاری مهر اخبار ایران و جهان



به گزارش خبرنگار مهر، در ماه های اخیر محسن خجسته مهر مدیرعامل شرکت ملی نفت اعلام کرده بود که این شرکت به زودی اوراقی به نام «گواهی سپرده کالای نفتی» منتشر خواهد کرد.

هژستمهر از این روش به عنوان ابزار جدیدی که ایجاد شده است، یاد و خاطرنشان کرد: کلاس جدیدی از دارایی ها را برای سرمایه گذاری مردم ایجاد می کند و بازار جدیدی برای نفت خام و میعانات گازی ایجاد می کند. بدین ترتیب شهروندان شکل جدیدی از سرمایه گذاری و پس انداز را در قالب اوراق بهادار با پشتوانه نفتی و انباشت ثروت ملی تجربه خواهند کرد.

اشاره به تلاش های قبلی برای انجام این کار: این رویکرد می تواند تورم را مهار کند و در سطح کلان رونق اقتصادی ایجاد کند.

اگرچه انتشار این خبر در روزهای ابتدایی سر و صدای زیادی در میان رسانه ها و کارشناسان ایجاد کرد، اما اکنون بیش از یک ماه از انتشار این خبر می گذرد و هیچ خبر دیگری منتشر نشده است. اما آنچه مشخص است انتشار این اسناد در دستور کار وزارت نفت قرار دارد.

باید گفت یکی از موضوعاتی که سال هاست کارشناسان به دلایل مختلف از جمله تعیین قیمت جهانی نفت و رفع مشکلات تامین مالی فعلی مطرح کرده اند، بحث تغییر فروش نفت است.

یکی از مهمترین پروژه های انجام شده در این زمینه، فروش نفت در بورس انرژی است که موفقیت هایی کسب کرده اما هنوز تکمیل نشده است. همچنین دو سال پیش در همان زمان رئیس جمهور سابق به طرحی به نام گشایش اقتصادی اشاره کرد و در یک مورد ۲۰۰ میلیون بشکه نفت به مردم پیش فروش شد. با توجه به تعهد بالای دولت، این طرح با مقاومت سران قوا مواجه شد و از دستور کار خارج شد.

بخش اول گفتگو با حامد صاحب‌هنر کارشناس اقتصاد نفت و گاز درباره اهمیت این موضوع و پرسش‌های مطرح شده به شرح زیر است.

مکانیسم قیمت گذاری جهانی نفت در حال حاضر چیست و چه مشکلاتی را برای ما ایجاد می کند؟

سازمان های گزارش قیمت مانند مکانیسم قیمت گذاری نفت خام برای محموله های صادراتی در منطقه ما گلوله نقاط ضعف کلیدی اندازه گیری و اعلام می شود. به عبارت دیگر، حدود ۹۴ درصد از صادرات نفت خام کشورهای حاشیه خلیج فارس به آسیا (معادل ۱۳.۱ میلیون بشکه در روز) بر اساس قیمت نفت خام دبی و عمان تعیین می شود. پلاتس اندازه گیری و اعلام می شود.

مثلا گاهی روی پیشخوان گلوله (سکوی معاملاتی مشابه بازار سهام که توسط این سازمان برای دریافت پیشنهادات خرید، فروش و معاملات ایجاد شده است) به مدت ۳ ماه در نیم روز هیچ معامله ای انجام نمی شود. گلوله با توجه به قیمت بر اساس فرمول سری برنتقیمت ها را به صورت دستی محاسبه کرد و اعلام کرد که این قیمت اعلام شده، قیمت مرجع ۱۳ میلیون بشکه نفت خام صادراتی از خلیج فارس به شرق آسیا است!

خب سوال اصلی اینه که کی بالای ۳۰۰ میشه؟ مانند و تنها ۳ نوع روغن در جهان وجود دارد استاندارد WTI، برنت دریای شمال و دبی، عمان در خلیج فارس (که هم گران است برنت مرتبط) مرجع قیمت و چرا باید مانند سایر کشورهای نفتی منطقه با روابط سیاسی متفاوت با غرب از این مکانیسم قیمت پیروی کنیم؟

بنابراین ا افتادن اگر بخواهیم از سلطه دلار در بازار جهانی بکاهیم باید وارد عرصه قیمت شویم. یکی از مهمترین و اساسی ترین کارها ایجاد و تقویت بورس نفت است تا بتوانیم به مرور زمان نفت را با ارزهایی غیر از دلار قیمت گذاری کنیم.. جاده یک بورس واقعی نفت است نقدینگی بورسی است که بر خلاف تجربه قبلی عرضه نفت در بورس که یک حراج تماما فیزیکی است، قیمت‌های بالا، یعنی قیمت‌ها براساس معاملات کاغذی است.

در حال حاضر به عنوان مثال میزان تولید نفت برنت قیمت دریای شمال که دو سوم نفت جهان در آن ارزش دارد، به شدت کاهش یافت و کل تولید سبد برنت (شامل ۴ مانند علاوه بر این، روغن برنت آژانس های گزارش قیمت مانند ایالات متحده به کمتر از ۷۰۰۰۰۰ بشکه در روز رسیده اند. گلوله آنها در آخرین پیشنهاد خود که برای بررسی بیشتر در آوریل ۲۰۲۲ به کارشناسان ارائه شد، به دنبال گنجاندن نفت WTI در شاخص بودند. برنت وجود دارد! یا مثلا قیمت نفت خام استخراج شده از خلیج فارس که به شرق آسیا صادر می شود با نفت دوبی و عمان محاسبه می شود و تولید نفت دبی نیز به زیر ۶۰ هزار بشکه در روز رسیده است.

نکته دیگر این است که برخلاف تصور عموم، قیمت ها در حال حاضر در معاملات کاغذی (مانند قراردادهای آتی) مشاهده می شود. انتخاب) مبنای تعیین قیمت محموله فیزیکی در بورس نفت می باشد. قراردادهای آتی نفت در بورس های جهانی اساساً منجر به تحویل دارایی ها (تسویه حساب فیزیکی) نمی شود و معامله گران با هدف تحویل یا تحصیل دارایی منعقد نمی کنند.

گذشته از بحث قیمت گذاری، چه نیازی به استفاده از روش های نوین فروش از طریق بورس و سایر بازارهای مالی وجود دارد؟

تا به حال با سازوکارهای سنتی و بعضاً غیرشفاف معامله و فروش نفت را انجام می دادیم. یعنی شبکه ای از مشتریان با مکانیزم مذاکره ایجاد می شود و آنها نفت می خرند. اما این سوال همیشه مطرح بوده است که آیا خریداران یا مشتریان دیگری وجود دارند که نفت ایران را مستقیم و بدون واسطه خریداری کنند؟ در واقع اگر بستری را فراهم کنیم تا همه معامله گران نفت جهان به صورت شفاف و مستقیم از نفت ایران استفاده کنند، آیا بازار فیزیکی ما گسترش می یابد یا خیر؟

برخی از شرکت کنندگان معتقدند هرکسی که در هر کجای دنیا نفت خام می‌خرد، حداقل یک بار با ما مذاکره کرده است، اما به گفته برخی کارشناسان برعکس، افرادی هستند که به دلیل وجود واسطه‌های زیاد نمی‌توانند به این شبکه دسترسی پیدا کنند. همچنین، آزادسازی این اوراق و ارائه شخصاً نفت از طریق این تسهیلات، آسیبی به رویکرد فعلی وارد نمی‌کند و در عوض، توانایی ایران را برای گسترش مصرف‌کنندگان نفت افزایش می‌دهد.

در واقع، در حالی که رویه های فعلی وزارت نفت برای فروش نفت ممکن است ادامه یابد، بورس های نفتی نیز وجود دارند که می خواهند نفت ایران را به صورت شفاف و مستقیم خریداری کنند. در بدترین حالت ممکن است به این نتیجه برسیم که چنین کاری از این ابزار در حال حاضر امکان پذیر نیست، اما چیزی از دست نداده ایم.

در گذشته بارها این نگرانی وجود داشت که در صورت عرضه نفت در بورس، تحریم ها اعمال شود و اطلاعات مشتریان افشا شود. همچنین قبل از تشدید تحریم ها بحث تضاد منافع و نبود بازار سرمایه مطرح بود اما خوشبختانه تفکر جدید پیشرو وزارت نفت و شرکت ملی نفت چنین نگاه منفی ای ندارد. بازار سهام. علاوه بر این، در عرضه (جنگ روسیه و اوکراین) و تقاضا (بازیابی پس از کرونا)، نفت ایران تقاضای جهانی دارد و فروش نفت را تا حد زیادی تسهیل کرده است.

آیا شفافیت بورس انرژی به تشدید تحریم ها منجر نمی شود؟

اولاً آنچه در بورس انرژی فاش می شود فقط قیمت و حجم معاملات است و اطلاعات خریداران و فروشندگان منتشر نمی شود و حتی خود مسئولان بورس نیز اجازه انتشار جزئیات را ندارند. تجربه موفق بورس انرژی طی این سال ها بدون مجوز دادستان و معاملات میلیاردی فرآورده های نفتی در آن مثبت مسئله این است.

در مورد اوراق تازه افتتاح شده تحت فیش سپرده گذاری نفت توضیح دهید. چه تضمینی وجود دارد که این طرح مانند فروش نفت در بورس انرژی شکست نخورد؟

دلیل شکست طرح فروش نفت در بورس انرژی این است که ما همیشه دنبال حراج واقعی نفت بودیم و اساساً هیچ. نقدینگی و معاملات ثانویه آه تو هیچ فشاری در این بازار وجود نداشت. در خصوص ذخایر نفت خام افشا شده توسط مدیرعامل شرکت ملی نفت در ماه های گذشته. مشکل تامین مالی یک اولویت نیست، تامین مالی یک عارضه جانبی است این است. نکته اصلی توسعه بازار، افزایش تعداد مشتریان و ورود به میدان قیمت نفت است.

برای توضیح مختصر ماهیت این اوراق گواهی سپرده نفتی برای مردم، این اسناد مشابه اوراق گواهی سپرده مانند طلا، زعفران و غیره است که در بورس کالا معامله می شود و زمانی که مردم این اوراق را خریداری کنند، صاحب یک بشکه می شوند. نفت در هر اوراق قرضه بنابراین به جای رفتن به بازار، مردم می توانند مخاطره آمیز و دارایی های غیرمولد مانند مستغلات، طلا، ارز و خودرو این اوراق را خریداری کرده و بخشی از سبد سرمایه گذاری خود را به نفت خام اختصاص می دهند تا از افزایش بلندمدت قیمت نفت بهره مند شوند و ارزش دارایی های خود را در برابر تورم حفظ کنند.

دارندگان این اوراق می توانند این اوراق را به مدت نامحدود نگهداری کنند و در هر زمان که بخواهند در بازار ثانویه به فروش برسانند و یا حتی در صورت تمایل و نیاز، با ارسال از پیش تعیین شده نفت خام را به صورت حضوری دریافت کنند. هر برگ از این اوراق حاوی یک بشکه نفت تولید شده در انبار یا مخزن نفت است، بنابراین قبل از بازرسی و تایید سازمان بورس، حساب انبار و در نتیجه گواهی سپرده چاپ نمی شود.

علاوه بر این، شرکت ملی نفت تحویل فیزیکی قابل حمل و بدون ریسک را تضمین می کند اولیه به همین دلیل، دارندگان اوراق قرضه نادیده گرفته نمی شوند. البته نفت نیز مانند بسیاری از کالاها یک کالاست چرا که انبارهای مذکور مدام پر و خالی می شود. پسندیدن نگهداری یک نوع کالا در این انبارها عملی نیست، اما کیفیت و کمیت اوراق فروخته شده به طور مستمر توسط سازمان بورس رصد و کنترل می شود. ضمن اینکه حجم مقالات منتشر شده در مقایسه با ظرفیت تولید نفت کشور بسیار ناچیز است و هیچ نگرانی وجود ندارد که شرکت ملی نفت نتواند محموله های مربوطه را به موقع تحویل دهد. البته باید تاکید کرد که گروه هدف این طرح در مرحله اول صادرکنندگان بزرگ و تجار نفتی با ارز مازاد هستند و برای این پروژه اهداف بالایی از جمله ورود به حوزه قیمت را در نظر گرفته اند.

حجم فروش اوراق قرضه چگونه محاسبه می شود؟

پیشنهاد ما این است که پروژه را در مقیاس بسیار کوچک و در مرحله آزمایشی حدوداً شروع کنیم در حال حاضر پالایشگاه های کوچک هفته ای ۵۰۰۰ تن میعانات گازی را به زمین می فرستند. در صورت موفقیت خریداری می شود، عرضه می شود آمیز قرار است به تدریج میزان عرضه افزایش یابد. پیشنهاد دیگری که پیشنهاد می کنیم این است که با تعیین حداقل ۱۰ میلیون بشکه در ماه، شرکت ملی نفت موظف است حداقل این میزان نفت خام و میعانات گازی را از طریق بورس بفروشد.

اگر اختلاف قیمت و امتیاز صادرات نفت به عنوان یک روش عملی تلقی شود، شفافیت و یکسان سازی قیمت بورس انرژی در این بخش مشکل ایجاد نمی کند؟

این نگرانی وجود دارد که اگر نفت کشف شده در بورس با یک قیمت فروخته شود، مشتریانی را که آن را با تخفیف خریده اند از دست بدهد. رتبه ما نفت خود را با اسپرد مثبت می فروشیم و این رانت نصیب واسطه ها و تاجران نفت می شود که فرصت تبعیض قیمت ها در جهات مختلف را از دست خواهند داد.

اما از سوی دیگر باید گفت که اولاً با افزودن بازار سهام به عنوان بازار جدید (که در ابتدا درصد بسیار کمی از عرضه فیزیکی سرمایه را به خود اختصاص خواهد داد) قیمت های متفاوتی برای اهداف مختلف ایجاد شده است. نفت)، قیمت قادر به ادامه این روند تبعیض خواهد بود. ثانیاً، قیمت اعلام شده در بورس می تواند مبنایی برای تعیین قیمت تمام محموله ها به مقاصد مختلف صادراتی، اما در زمان تسویه واقعی باشد. برتر یا تخفیف های خاصی برای مقاصد مختلف دریافت کنید. ثالثاً با کاهش قیمت، تقاضا و حجم فروش افزایش می یابد و رابعاً دستگاه های دولتی و دولتی می توانند رانت ایجاد شده با حمل بار عرضه شده توسط بورس در جهات مختلف را مجدداً مالکیت کنند.